AA'nın aktardığına göre, Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'ndan 27 bilim insanı, Avrupa Birliği'nin 27 üyesi ile İngiltere, Norveç ve İsviçre'yi kapsayan 30 ülkede aşırı sıcakların etkisini inceledi. Yaklaşık nüfusun %40'ının yaşadığı 854 kentsel bölgede yapılan araştırmada, 2000-2026 yılları arasındaki yaz dönemlerinde sıcaklıklara bağlı beklenen fazladan ölüm sayısı tahmin edildi. Bu yaz, aşırı sıcaklar nedeniyle 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği öngörülüyor.
Aşırı Sıcakların Ölüm Oranlarındaki Artışı
Bilim insanları, sıcaklık kayıtları ve geçmişte sıcaklık ile ölüm oranları arasındaki ilişkiyi modelleyerek, bu yaz yaşanan can kayıplarının 2000'den beri kaydedilen en yüksek seviye olduğunu belirtti. Önceki yıllarda 2022'de 29 bin, 2003'te ise 28 bin ölüm yaşanmıştı. Ölüm vakalarının yaklaşık üçte biri, 17 Haziran-1 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşti. Bu dönemde günlük ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 ortalamasının 5 derece üzerinde seyretti. Batı ve Güney Avrupa kentleri en yüksek sıcaklık ve can kaybıyla en ağır etkilenen bölgeler oldu.
İklim Değişikliğinin Rolü ve Fosil Yakıtların Etkisi
Araştırmaya göre, bu yazki aşırı sıcaklara bağlı can kayıplarının yaklaşık üçte ikisi, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan iklim değişikliğine bağlanıyor. Bu durum, iklim krizinin insan sağlığı üzerindeki doğrudan etkilerini gözler önüne seriyor. Batı Avrupa, sıcaklık anomalilerinin en yüksek olduğu bölge olarak öne çıkarken, genel yaz sıcaklıkları 1991-2020 ortalamasının 2,9 derece üzerinde gerçekleşti. Bazı günlerde ise sıcaklık farkı 12 dereceye kadar ulaştı.
Kuzey Avrupa ve Yaş Gruplarına Göre Etkiler
Genellikle daha serin iklimiyle bilinen Kuzey Avrupa ülkelerinin kentsel bölgelerinde de yaklaşık 4 bin 500 kişinin sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Sıcağa bağlı ölümler çoğunlukla ileri yaştaki bireylerde görülse de, 65 yaş altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de bu yaz sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdiği değerlendiriliyor. Bu durum, aşırı sıcakların sadece yaşlı nüfusu değil, daha geniş yaş gruplarını da etkilediğini gösteriyor.
Yaz Mevsiminin Halk Sağlığı Üzerindeki Ciddi Etkileri
2026 yazı, Batı Avrupa'da art arda yaşanan aşırı sıcak hava dalgalarıyla şiddetlendi ve halk sağlığı üzerinde önemli etkiler yarattı. Özellikle kentsel alanlarda sıcaklıkların yüksek seyretmesi, sağlık sistemleri üzerinde baskı oluşturabilir ve önlemlerin artırılmasını gerektirebilir. Bu durum, gelecekte benzer sıcaklık dalgalarının etkilerinin azaltılması için iklim politikalarının ve erken uyarı sistemlerinin önemini artırabilir.